ลูกค้าถามว่า: “ทำ Hackathon ครึ่งวันได้ไหม?”

เมื่อ 8 ปีก่อน ตอนที่เริ่มก่อตั้ง Hackathon Thailand ใหม่ๆ คำตอบของในตอนนั้นคือ “ไม่ได้ค่ะ ทำไม่ได้จริงๆ”

ในตอนนั้น ดิฉันมองว่า Hackathon คือกิจกรรมที่ตายตัวและต้องใช้ความอดทนสูงตลอดหลายวัน แต่ในวันนี้ มุมมองเราเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง ในฐานะที่ปรึกษาด้านนวัตกรรม (Innovation Consultant) ดิฉันเรียนรู้ว่าหน้าที่ของดิฉันไม่ใช่แค่การตอบว่า “ได้” หรือ “ไม่ได้” แต่คือการทำความเข้าใจ “เหตุผล (Why)” ที่อยู่เบื้องหลังความต้องการนั้น

ปัจจุบัน เมื่อลูกค้าถามถึงการจัด Hackathon ภายในครึ่งวัน สิ่งแรกที่ดิฉันทำคือการตั้งคำถาม

“ทำไม” ต้องเป็น Hackathon ครึ่งวัน?

ส่วนใหญ่แล้ว เมื่อทีม HR หรือทีม Innovation ต้องการบีบอัดเวลาให้สั้นลง พวกเขามักจะมองหา 1 ใน 4 สิ่งนี้:

• จุดประกายความแปลกใหม่: ต้องการรูปแบบการประชุมที่ฉีกกฎเดิมๆ เพื่อสร้างความสดใหม่

• พลังและความท้าทาย: การเติมพลังและสร้างความตื่นเต้นท้าทายให้กับทีมงาน

• พื้นที่ลองผิดลองถูก (Creative Training): ใช้กิจกรรมเป็น "Sandbox" ให้พนักงานได้เรียนรู้ทักษะ Design Thinking หรือ Agile

• การทำงานร่วมกันข้ามสายงาน (Cross-Functional Synergy): สร้างพื้นที่ให้คนจากต่างแผนกได้มาพูดคุยและแก้ปัญหาเดียวกันอย่างจริงจัง

Case Study: “HackSprint” 150 นาที กับสำนักงานกฎหมายระดับโลก

เมื่อ 3 ปีก่อน ดิฉันมีโอกาสพิสูจน์แนวคิดนี้กับสำนักงานกฎหมายชั้นนำระดับสากล ซึ่งกลุ่มผู้ร่วมงานคือมืออาชีพที่ดูแลดีลควบรวมกิจการมูลค่ามหาศาล เวลาจึงเป็นทรัพยากรที่มีค่าที่สุดของพวกเขา พวกเขาไม่มีเวลา 3 วัน แต่มีเวลาเพียง 2.5 ชั่วโมง (14:00 - 16:30 น.) ในช่วงบ่ายของสัมมนาผู้บริหารระดับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่กรุงเทพฯ

ดิฉันทำงานร่วมกับลูกค้าล่วงหน้าถึง 3 เดือน เพื่อสรุปหัวใจสำคัญของ Sprint นี้ใน 3 ด้าน: AI, ESG Sustainability และ Geopolitical Situation

กระบวนการที่เน้นความรวดเร็วและผลลัพธ์ (High-Velocity Agenda)

เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ในเวลาอันจำกัด ดิฉันออกแบบกระบวนการที่ตัด "ขั้นตอนส่วนเกิน" ออกทั้งหมด:

• Solo Idea Time (5 นาที): เริ่มต้นด้วยการให้แต่ละคนสะท้อนความคิดของตัวเอง โดยใช้ Template แบ่งตามสี (ขาวสำหรับ Geopolitical, น้ำเงินสำหรับ ESG และเหลืองสำหรับ AI) เพื่อคัดแยกหมวดหมู่ความคิดในทันที

• Music Crowdsourcing: เพื่อเปลี่ยนไอเดียส่วนบุคคลให้เป็นมติของกลุ่ม ดิฉันใช้เทคนิค 25/10 Crowdsourcing จาก Liberating Structures โดยให้ผู้ร่วมงานส่งต่อใบไอเดียไปรอบๆ วงตามจังหวะดนตรี เมื่อเพลงหยุด ทุกคนจะให้คะแนนไอเดียในมือ วิธีนี้ช่วยให้ไอเดียที่แข็งแกร่งที่สุดถูกคัดเลือกออกมาอย่างเป็นกลางภายในไม่กี่นาที

• Stress-Test Template: ไอเดียที่ผ่านการคัดเลือกจะถูกนำเข้าสู่กระบวนการ Team Ideation โดยใช้ Template ที่เน้นคำถามที่ "ยาก" และ "จริง" เช่น ไอเดียนี้ทดสอบได้ใน 3 เดือนไหม? ใช้ทรัพยากร IT ที่มีอยู่ได้เลยหรือไม่? และต้องใช้งบประมาณเท่าไหร่?

ภายในเวลา 16:00 น. เหล่านักกฎหมายไม่ได้แค่มานั่งระดมสมอง แต่พวกเขาสามารถ Pitch ไอเดียทางธุรกิจที่ใช้งานได้จริงภายใน 2 นาที ต่อหน้า Partner และผู้เชี่ยวชาญ

การปรับเปลี่ยน: จาก Hackathon สู่ “ProblemHack”

แทนที่จะจัด Hackathon ที่เน้นการแข่งขันสูง ดิฉันมักนำเสนอโมเดล ProblemHack หรือ HackSprint แทน การเปลี่ยนชื่อกิจกรรมเป็น WorkflowHack, TeamworkHack หรือ HSE Hack ช่วยลดกำแพงในใจของพนักงานลงได้ทันที

เป้าหมายจะเปลี่ยนจาก "การเอาชนะ" เป็น "การแก้ปัญหา" โดยเน้นที่:

• Quick Wins: มองหาทางออกที่ "เรียบง่ายจนต้องลองทำ"

• การขยายผลองค์ความรู้ภายใน: เปิดพื้นที่ให้พนักงานแชร์เทคนิคการทำงาน (Work-arounds) ที่สามารถนำไปใช้กับทีมอื่นได้

• การรวมความคิดอย่างเป็นระบบ: ใช้ Template เพื่อเปลี่ยนจากการคิดฟุ้งกระจาย (Divergent) ให้กลายเป็นทางออกที่ชัดเจน (Convergence) ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง

บทสรุปจากที่ปรึกษา

เราสามารถจัด Hackathon ในครึ่งวันได้หรือไม่?

ถ้าคุณหมายถึงการสร้างโปรดักต์ใหม่ทั้งหมด คำตอบคืออาจจะไม่ได้ แต่ถ้าคุณหมายถึง การสร้างแรงขับเคลื่อนที่ทรงพลัง เพื่อแก้ปัญหาภายในและเสริมศักยภาพให้พนักงานคิดเหมือนนักนวัตกรรม

คำตอบคือ “ทำได้” แต่มีเงื่อนไขว่าคุณต้องเลิกโฟกัสที่คำว่า “Hackathon” แล้วหันมาโฟกัสที่ “Problem” แทน

เขียนโดย สิตตา มารัตนชัย

วันที่ 24 มี.ค. 2569

ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่โดยมิได้รับอนุญาต มิฉะนั้นจะถูกดำเนินคดีตามกฎหมาย